ACHTERHOEK – Met maar liefst 92 uur zonneschijn en bijna geen regen van betekenis is maart recorddroog begonnen, stelt Weerplaza. De brandweer waarschuwt alvast voor brandgevaar: “Het is kurkdroog in het bos en op de heide.”
Hoewel het overal nog nat lijkt, is na mooie maartdagen de kans voor een bosbrand groot geworden – Foto: Eveline Zuurbier
De brandweer is de afgelopen week meerdere keren uitgerukt voor branden in de natuur. In Barneveld ging het mis nadat jongeren een vuurtje hadden gestookt in het Schaffelaarsebos. Een paar dagen daarvoor was er al een natuurbrand op de Tongerense Heide. En een vastgelopen rem van een goederentrein zorgde bij Apeldoorn voor diverse bermbrandjes.
Scheuren in de grond
Gerard Holtkamp van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland erkent dat het raar klinkt: bosbrandgevaar in maart. Het heeft volgens hem te maken met het mooie weer van de afgelopen week. “Er zijn twee soorten natuurbranden”, legt hij uit. “De eerste ontstaat als de grond helemaal is uitgedroogd. Scheuren in de grond. Bomen en struiken komen niet meer bij het grondwater. Alles verdroogt en dat geeft kans op natuurbrand. Maar dit komt niet zo vaak voor bij ons.”
“De andere vorm van natuurbrand zijn de oppervlakkige branden”, aldus Holtkamp. “Zeker in deze periode van het jaar is het gras droog en liggen er hoopjes dode bladeren. Als daar een vonk bijkomt, kan dat spontaan een brand veroorzaken. Zeker bij een oostenwind en een weekje of twee geen regen, dan zit je zo op de kritische grens.”
Oostenwind
Arnoud Buiting, specialist natuurbranden van de Veiligheidsregio, bevestigt dat beeld. “De natuur is flink aan het uitdrogen. Oostenwind en vrieskou, dan gaat het hard”, klinkt het.
De oorzaak is duidelijk, volgens Buiting. “De sapstromen in bomen, grassen en struiken komen pas op gang als het warmer wordt dan 10 graden. Dat is het al wel een paar dagen geweest, maar nog niet genoeg. Zonder sapstromen zijn planten en grassen van binnen helemaal droog. Daarnaast ligt er veel dood materiaal zoals bladeren, gras (pijpenstrootje) en planten zonder wortels. Op plekken zoals de heide staat veel van dat gras. En in deze periode van het jaar gedraagt een heidepol zich als dood materiaal, het neemt geen vocht op.”
Vlammetjes
De natuur is nu al behoorlijk droog, weet Buiting. “Een sigaret kan sinteltjes zoals naalden en kleine takjes aan het gloeien krijgen. Dan gaat het met een beetje wind van kwaad tot erger. Steeds dikkere takjes vatten vlam tot de warmte zo krachtig is dat de vlammetjes overslaan. Dan heb je zo een natuurbrand.”
Volgens hem wordt de natuur momenteel extra goed in de gaten gehouden. “In normale tijden rukken we uit met twee wagens. Als het nog iets droger wordt gaan we met vier wagens. Het zit er tegenaan, zo droog is het.”
Tips van natuurbrandspecialist Buiting
* Rook niet in het bos of op de heide.
* Als je toch rookt, maak de peuk dan goed uit en neem die mee naar huis.
* Let ook op waar je je auto parkeert. Doe dat niet in het hoge gras. De kathalysator kan erg heet worden en het gras onder je auto in brand zetten. Dan vliegt als eerste je eigen auto in brand, maar daarna ook de natuur. Niet doen dus.
* Parkeer je auto ook niet voor een ingang of bocht. De hulpdiensten moeten vrij doorgang hebben.
* Als het dan toch brandt in het bos, vlucht dan altijd schuin haaks weg van de brand. Dat voorkomt dat je vóór de brand uit gaat rennen en wordt ingehaald door het vuur.
* En als laatste tip: download de 112NL-app op je telefoon. Dan kan de brandweer zien waar je bent in het bos.
* Meer tips zijn te vinden op de website van de Veiligheidsregio VNOG.nl
Geschreven door Marc Loeven
Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar de redactie: redactie@1achterhoek.nl.