WINTERSWIJK – Als je Ronald vraagt wat hem na al die jaren nog altijd fascineert aan de steenuil, hoeft hij niet lang na te denken. “Kijk hem maar eens aan. Het is gewoon een fantastisch beestje om te zien en gewoon ook heel interessant qua gedrag.”
Ronald van Harxen doet al 40 jaar onderzoek naar de steenuil. – Foto: Omroep Gelderland
Ronald begon ooit bij vogelwerkgroep Zuidoost-Achterhoek. “Iedereen daar had wel een beetje zijn eigen soort waar ze zich mee bezig hielden. De steenuil was eigenlijk nog ‘vacant’. Daarom heb ik die soort toen op me genomen en die interesse is eigenlijk altijd gebleven”, vertelt hij.
Ronald van Harxen en Pascal Stroeken doen al veertig jaar onderzoek naar de steenuil in de Achterhoek. Wat begon met zoeken naar broedplekken en luisteren naar roepende steenuilen, groeide uit tot jarenlang veldwerk, honderden nestkasten en een boek vol verhalen en bevindingen.
Ronald raakte ooit via vogelwerkgroep Zuidoost-Achterhoek betrokken bij de steenuil. “Iedereen daar had wel een beetje zijn eigen soort waar ze zich mee bezig hielden. De steenuil was eigenlijk nog ‘vacant’. Daarom heb ik die soort toen op me genomen en die interesse is eigenlijk altijd gebleven”, vertelt hij.
Veertig jaar onderzoek
Inmiddels hebben Ronald en Pascal samen een boek geschreven over veertig jaar steenuilenonderzoek. Daarin struinen ze in veertig verhalen door alles wat ze in al die jaren hebben gezien, gemeten en geleerd. Het gaat onder meer over de conditie van jonge steenuilen, waar de dieren voorkomen, bijzondere terugmeldingen van geringde uilen en het voedsel van de steenuil.
Pascal benadrukt dat juist die verdieping het onderzoek zo boeiend maakt. “Het moment dat je erin gaat verdiepen dan kom je steeds meer te weten en je komt ook steeds meer te weten wat je niet weet. Het is gewoon fascinerend om zo’n soort te bestuderen.”
Volgens de onderzoekers gaat het in hun gebied nog altijd goed met de steenuil. Dat komt mede doordat veel mensen in de Achterhoek betrokken zijn bij de soort. Op erven mogen nestkasten worden opgehangen en bewoners vinden de uilen vaak graag geziene gasten. “Ze zien er aandoenlijk uit. Je ziet ze overdag ook wel eens zitten. Ze hebben van die vaste plekjes en mensen hebben het gevoel dat ze er een beetje bij horen op het erf”, zegt Ronald.
Ook Pascal kent dat van dichtbij. Hij heeft zelf steenuilen op het erf en ziet hoe sterk de soort verbonden kan raken met de plek waar mensen wonen en werken. “Ze zitten graag in het zonnetje. Als je langsloopt willen ze nog een ‘waarschuwingsroepje’ geven. Je hebt echt interactie met je uil en dat maakt hem heel benaderbaar als vogel. Je gaat ze ook echt als individuen zien.”
De steenuil is bovendien nuttig op het erf. De dieren vangen muizen en meikevers, dieren die mensen vaak minder graag zien. Pascal legt uit dat bewoners de uilen kunnen helpen door hun erf geschikt te houden: niet overal hoog gras, maar juist afwisseling tussen hoog en laag gras, en rommelhoekjes waar prooidieren voorkomen.
Toch blijft de toekomst aandacht vragen. Pascal ziet de populatie in het gebied als stabiel, maar wijst erop dat steenuilen inmiddels behoorlijk afhankelijk zijn van nestkasten. Die gaan buiten niet eeuwig mee. “Dat betekent wel dat het een voortdurende zorg moet zijn om ook weer te zorgen dat er geschikte nestkasten beschikbaar blijven.”
Voor Ronald en Pascal is de steenuil na veertig jaar onderzoek dus nog lang geen afgesloten hoofdstuk. Hoe meer ze over de soort te weten komen, hoe duidelijker ook wordt hoeveel er nog te ontdekken valt.
Geschreven door Karel de Jong
Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar de redactie: redactie@1achterhoek.nl.