LICHTENVOORDE – Niet bang zijn en lef tonen: het is al jaren een van de uitgangspunten van de Zwarte Cross. Die houding is terug te zien in de programmering van het festival, waar motorloopings, metershoge sprongen en wereldrecordpogingen vaste onderdelen werden. Maar het spektakel kent ook een keerzijde: door de jaren heen raakten meerdere stuntmannen en bezoekers gewond.
Stunts op de Zwarte Cross – Foto: Omroep Gelderland
De Zwarte Cross begon dertig jaar geleden in Hummelo met ongeveer driehonderd bezoekers. Het was aanvankelijk een feest rond een motorcross, maar groeide in de jaren daarna uit tot een groot festival met muziek, theater en stunts.
Spektakel en risico horen volgens de organisatie bij het karakter van het festival. De Zwarte Cross werd in 2025 aangekondigd als een mix van “spektakel en innovatie”. Lef is daarbij al jaren een sleutelwoord. “Misschien zit er ook wel een diepere betekenis achter, omdat angst tegenwoordig een beetje de norm lijkt te worden”, zei Ilja Vaags van organisator De Feestfabriek eerder tegen Omroep Gelderland. In 2017 luidde het motto van het festival: Vaak bu-j te bang. “We hopen dat mensen niet bang zijn en lef tonen als lijfspreuk adopteren”, zei Vaags destijds.
De eerste motorlooping
De traditie van spectaculaire stunts begon in 2001, toen op het festivalterrein een motorlooping werd gebouwd. Het bleek geen eenvoudige opgave. “Dat jaar wist geen enkele coureur de looping te voltooien”, schrijft festivalwebsite Festileaks over die editie. Pas een jaar later zou een motorrijder de looping zonder verwondingen afleggen.
Stuntman na harde landing bij megastunt op Zwarte Cross naar ziekenhuis
In de jaren erna kregen stunts een steeds prominentere plek op het festival. In 2009 kwam er een aparte stuntweide, waar stuntman Johan Vervoort met zijn motor van een ongeveer 70 meter hoge toren sprong. Tijdens zijn val opende Vervoort een parachute. De motor stortte zonder hem naar beneden en sloeg op de grond in stukken uiteen.
Wereldrecord op de motor
Niet alle stunts draaiden alleen om het spektakel: soms stond er ook een record op het spel. In 2014 vestigde de Australische stuntman Jackson Jacko Strong tijdens de Zwarte Cross een wereldrecord. Hij maakte op zijn motor een dubbele achterwaartse salto over een afstand van 44,18 meter. Dat was ruim 2 meter verder dan het vorige record.
Maar bij andere pogingen ging het ernstig mis. De Belgische stuntman William Van den Putte raakte in 2017 gewond toen hij met zijn motor vanaf een schans werd gelanceerd. Bij de landing raakte alleen zijn achterwiel de landingsschans. Hij kwam ten val en belandde naast de schans. Van den Putte werd naar het ziekenhuis gebracht. Hij liep een zware hersenschudding en een gebroken neus op.
Het was niet de eerste keer dat een stunt van hem op de Zwarte Cross mislukte. Vijf jaar eerder raakte hij ook al gewond bij een sprong tijdens het festival.
Bezoekers mogen zelf
Niet alleen professionele stuntmannen kregen op de Zwarte Cross de gelegenheid om risico’s te nemen. Ook bezoekers kunnen soms zelf ervaren hoe het is om een stunt uit te voeren. Bij de attractie Do Your Own Stunt konden deelnemers vanaf een enkele meters hoge schans naar beneden springen. In 2023 raakte een bezoeker daarbij zwaargewond. De attractie werd na het ongeluk gesloten en het jaar erna keerde het onderdeel niet terug op het festival.
‘Gas is alles’
Ondanks de uitbreiding met muziek, theater en andere vormen van entertainment is motor en autocross altijd een belangrijk onderdeel van de Zwarte Cross gebleven. In 2012 vielen volgens het ANP zes gewonden tijdens een autocross. De zes zaten in een voertuig van een Brabantse deelnemer.
Volgens de organisatie van het evenement reed het voertuig met te grote snelheid over een hindernis en sloeg over de kop. Eén van hen werd met nierletsel naar het ziekenhuis in Enschede gebracht. De vijf andere gewonden konden ter plaatse worden behandeld.
Omroep Gelderland sprak in 2024 met Bas en Jayden Toebes, die voor het eerst aan de motorcross deelnamen. Op de vraag hoe zij zich hadden voorbereid, antwoordden ze: “Niet. Remmen is angst en gas is alles.”
Tweede stuntblessure op Zwarte Cross: alle megastunts afgelast
Geschreven door mediapartner Omroep Gelderland
Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar de redactie: redactie@1achterhoek.nl.